Społecznikowska dusza jaworzan

W Jaworzu jest ich trzydzieści dwie. Zajmują się między innymi działalnością społeczną, kultywowaniem tradycji i zwyczajów lokalnych, promocją sportu i kultury fizycznej, podejmowaniem działalności na rzecz dzieci i młodzieży czy też aktywizacją seniorów. Organizują liczne imprezy kulturalne, warsztaty artystyczne, spotkania poświęcone historii i kulturze, a także rozliczne zawody sportowe, czasem też coś ugotują albo zaśpiewają na regionalną nutę. A wszystko to robią nieodpłatnie, opierając się na pracy społecznej swoich członkiń i członków. Mowa tutaj rzecz jasna o organizacjach pozarządowych działających na terenie Jaworza.

Współpraca z organizacjami pozarządowymi była (i wciąż jest) dla mnie zawsze kluczowym elementem w koordynowaniu życia społecznego naszej gminy. Od początku swojego urzędowania przykładałem wagę do budowy nowoczesnego społeczeństwa obywatelskiego, które musi być naturalnym i – nie bójmy się tego słowa – równoprawnym partnerem dla władz samorządowych (wójta i radnych) w zarządzaniu sprawami lokalnymi. Tutaj podstawowe znaczenie mają właśnie organizacje społeczne, stowarzyszenia, kluby sportowe czy inne formy organizowania się społeczeństwa, a które reprezentują przecież rozmaite grupy mieszkańców – także wiekowe.

Minione lata dowodzą tego, że gmina pod moim kierownictwem jeszcze bardziej otwarła się na współpracę na płaszczyźnie: mieszkańcy – organizacje pozarządowe – samorząd. Aby nie być gołosłownym, spójrzmy na liczby, gdyż te w zasadzie zawsze obiektywnie opisują rzeczywistość. Otóż w ciągu czterech lat środki finansowe, jakie Jaworze przeznacza na wsparcie sektora pozarządowego, wzrosły dosłownie czterokrotnie. Jeszcze w 2014 roku na wsparcie działań społecznych ze środków budżetowych przeznaczono zaledwie 110 tysięcy złotych, podczas gdy w bieżącym roku kwota ta sięgnęła 435 tysięcy złotych i jest ona rekordowa w historii naszej samorządności. Jeśli doliczymy do tego tzw. budżet obywatelski, możemy zauważyć, że z budżetu gminy na „dialog społeczny” wydatki zwiększono aż pięć razy w stosunku do poprzedniej kadencji – w tym roku sięgną one aż 555 tysięcy złotych.

Prześledźmy te dane całościowo i przekrojowo zarazem. W stosunku do całego budżetu kwota przeznaczona na finansowanie działań oddolnych, a więc takich, o których bezpośrednio decydują mieszkańcy, kształtuje się na poziomie ponad 1,5% ogólnej sumy przeznaczonej na realizację zadań gminy. Niektórym z nas może wydawać się to mało, ale tutaj należy przeanalizować chociażby budżety innych samorządów, chociażby w sąsiedztwie. I tak w 2018 roku w gminach powiatu bielskiego (9 gmin bez Jaworza) średnio przeznacza się dla organizacji społecznych z budżetu 0,48% wydatków (najwięcej jest to 0,86% w jednej z gmin wiejskich, a najmniej – 0,30% w dwóch innych). W naszym przypadku odsetek wydatków skierowanych dla sektora społecznego sięga prawie 1,25%, czyli ponad dwa razy więcej niż średnio w naszym powiecie. Sam powiat bielski na ten cel przeznacza niespełna 0,4 procent swoich rocznych wydatków, a województwo śląskie w blisko dwumiliardowym budżecie na ten cel przeznacza 8 mln złotych, co stanowi 0,43%. W budżecie Jaworza środki te to prawie pół miliona złotych.

To dobre miejsce, by przyjrzeć się, jak te relacje zmieniały się u nas na przestrzeni mijającej kadencji. W 2014 roku wsparcie organizacji pozarządowych oscylowało jeszcze na poziomie 0,42%, by na przestrzeni kolejnych lat systematycznie wzrastać. Rok później sięgnęło ono 0,48%, a następnie odpowiednio – 0,92%, 0,95% i wreszcie 1,24%. Jeżeli doliczymy do tego Budżet Obywatelski (a zaznaczymy, że z dofinansowania działań społecznych wyłączone zostały gminne instytucje kultury) wskaźniki dofinansowania działań oddolnych na przestrzeni lat 2014-2018 kształtować będą się następująco: 0,42%; 0,80%; 1,34%; 1,25%; 1,58%.

ngo1

Dofinansowanie udzielane dla sektora pozarządowego służy m.in. realizacji zadań z zakresu:

  • kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury,
  • promowania wspólnego regionalnego dziedzictwa kulturowego i jego upowszechnianie,
  • upowszechniania kultury fizycznej w środowiskach dzieci i młodzieży,
  • wspierania działań na rzecz dzieci i młodzieży, w tym ich wypoczynku,
  • przeciwdziałania uzależnieniom i patologiom społecznym,
  • ochrony i promocji zdrowia,
  • wspierania działalności na rzecz osób w wieku emerytalnym,
  • wspomagania rozwoju wspólnot i społeczności lokalnych,
  • sprzyjania rozwojowi sportu.

Szczegółowy wykaz udzielonych dotacji w 2018 roku znajdziecie Państwo tutaj, zaś na poniższym wykresie możecie prześledzić w przekrojowym ujęciu wysokość środków przeznaczonych na współpracę z organizacjami pozarządowymi w ostatnich czterech latach.

ngo2

Dwa lata i rok temu pisałem tutaj m.in. tak: „istnieje wielka potrzeba gminy, by znacznie więcej zainwestować w te stowarzyszenia, które są solą naszej jaworzańskiej ziemi. To one realizują w naszym imieniu najważniejsze zadania w lokalnej społeczności. (…) Kierując się tą myślą, przeznaczyłem na działania organizacji pozarządowych Jaworza znacznie wyższą kwotę z naszego budżetu aniżeli miało to miejsce do tej pory. Co więcej każdego roku będzie ona znacząco wzrastała. Mam nadzieję, że to koniec czasów, kiedy o środkach budżetowych decydowali tylko radni i wójt. Czas wreszcie, by głos zabrali sami mieszkańcy. Ale to równa się też odpowiedzialności. I tutaj na Państwa liczę…”. Słowa te nie tylko podtrzymuję, ale z perspektywy mijających lat mogę powiedzieć, że stanowią one trzon dzisiejszego samorządu.

I między innymi właśnie to przekonanie, wyrażające się na przykład w starożytnej maksymie „Co nie jest pożyteczne dla roju, i dla pszczoły nie jest pożyteczne” legło u podstaw zorganizowania Jaworzańskiego Forum Organizacji Pozarządowych. Właśnie w minionym tygodniu spotkałem się po raz pierwszy w takiej formule z przedstawicielami działających u nas stowarzyszeń, fundacji, klubów, kół i grup nieformalnych – po raz pierwszy w historii naszej gminy w takim właśnie gronie. Była to doskonała okazja, by podczas wspólnego spotkania w noworocznej atmosferze nie tylko podyskutować czy wymienić spostrzeżenia, ale przede wszystkim poznać się nawzajem oraz pomówić o ściślejszej współpracy pomiędzy sobą. Wedy też przedyskutowałem z reprezentantami Trzeciego Sektora również kwestie związane z organizacją uroczystości 100-lecia Niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej w Jaworzu.

Po latach aktywizowania działalności społecznej i tworzenia warunków funkcjonowania poszczególnych stowarzyszeń i instytucji przyszedł czas na drugi krok. A mianowicie na mądrą i kreatywna współpracę i wspólne działanie stowarzyszeń dla dobra naszej gminy i jej mieszkańców. Wyzwaniem tutaj będzie również stworzenie wspólnego kalendarza wydarzeń w Jaworzu, który będzie na bieżąco aktualizowany oraz podawany do wiadomości publicznej za pośrednictwem lokalnych mediów i kanałów informacyjnych. A Jaworzańskie Forum Organizacji Pozarządowych – mam nadzieję – stanie się trwałą platformą współpracy Trzeciego Sektora na rzecz gminy Jaworze. Jest to w mojej opinii niezmiernie ważne, gdyż bez nowoczesnego społeczeństwa obywatelskiego, którego nieodzownym elementem jest społecznikowska dusza i oddolna inicjatywa, nie ma mowy o sukcesie żadnego samorządu. Samorząd to nie władze, wójt czy radni – samorząd to ludzie, którym na sercu leży Jaworze.

To było pierwsze takie spotkanie organizacji pozarządowych. Na zaproszenie Wójta Gminy Jaworze do sali "Pod Goruszką"…

Posted by Gmina Jaworze on Thursday, January 18, 2018